Wegwerkzaamheden zorgen deze zomer voor flinke verkeershinder. Bij fietsenwinkel Bike Totaal in Krimpen aan den IJssel draait de verkoop juist op volle toeren. Zet een gedwongen omweg mensen blijvend op de fiets?
Deze zomer is het raak op de Nederlandse wegen. Rijkswaterstaat pakt groot onderhoud aan bij bruggen en wegen die vaak nog uit de jaren vijftig en zestig stammen: de A12 tussen Lunetten en Veenendaal, de A27 tussen Everdingen en Gorinchem, de A1 richting Amsterdam, de A20 tussen het Kleinpolderplein en Terbregseplein, de Wijkertunnel en de A32. De Papendrechtsebrug ligt zelfs tot april 2027 plat voor wegverkeer. Rijkswaterstaat waarschuwt automobilisten op meerdere trajecten voor extra reistijd die kan oplopen tot een uur.
Een van de meest in het oog springende afsluitingen is die van de Algerabrug, de verbinding tussen Krimpen aan den IJssel en Capelle aan den IJssel. Vanaf 10 augustus gaat de brug vier weken dicht voor auto’s, vrachtwagens en bussen, zodat houten en stalen onderdelen van de brugklep vervangen kunnen worden en er nieuw asfalt komt. Normaliter rijden hier dagelijks zo’n 47.000 voertuigen overheen. Voor fietsers, voetgangers en scooters verandert er weinig: zij kunnen via een speciaal aangelegde tijdelijke fietsbrug gewoon oversteken.
Niet iedereen baalt van de afsluiting. Terwijl automobilisten zich opmaken voor lange omrijroutes via Gouda, ziet fietsenverkoper Christian Verhoeven van Bike Totaal in Krimpen aan den IJssel zijn zaken juist floreren. Bij het Rijnmond-radioprogramma Peter & Milou vertelde hij dat hij zich met een flinke extra voorraad (tussen de 150 en 200 fietsen boven op zijn normale assortiment) heeft voorbereid op de drukte, ook al voelt het soms ongemakkelijk om garen te spinnen bij iets waar andere ondernemers en automobilisten juist last van hebben (bron: Rijnmond).
Verhoeven kent het patroon van eerdere afsluitingen van de brug: die leverden telkens een duidelijke run op fietsen op. Opvallend is welk type daarbij de overhand heeft. Waar normaal al zo’n driekwart van zijn verkoop uit e-bikes bestaat, is dat rond de afsluiting bijna honderd procent. Een traditionele fiets zonder ondersteuning verkoopt hij nauwelijks nog.
De verklaring ligt voor de hand: voor wie normaal de auto pakt naar Rotterdam of verder, is een e-bike ineens een aantrekkelijk alternatief, comfortabel genoeg om droog en fris op je werk te komen.
Dat roept een vraag op die verder reikt dan deze ene brug, en die precies raakt aan waar de Dutch Cycling Week om draait: zodra de Algerabrug over enkele weken weer opengaat, stappen deze nieuwe e-bikers dan terug in de auto, of blijven ze fietsen? Harde cijfers over die blijvende gedragsverandering zijn er nog niet. Het is een aanname, geen vaststaand feit. Maar de logica is niet vergezocht: wie eenmaal ervaart dat een e-bike net zo snel, comfortabel en goedkoper kan zijn als de auto, heeft weinig reden om na de werkzaamheden automatisch terug te schakelen. Ook Rijkswaterstaat grijpt afsluitingen als deze aan om de fiets extra te promoten, wat het effect kan versterken.
Voor Utrecht, provincie en stad die zich tijdens de Dutch Cycling Week juist profileren als fietsvoorbeeld voor Nederland, is dat een relevante gedachte. Een week vol wegwerkzaamheden is vervelend voor wie in de file staat, maar kan tegelijk een onbedoeld duwtje in de rug zijn richting een gewoonte die voor mens en omgeving goed uitpakt. Of die duw ook echt beklijft, zal moeten blijken zodra de bruggen weer opengaan.
